fa اثرات شیشه ایرانی (حاوی مت‌آمفتامین) بر سطوح سرمی هورمون‌های ACTH، کورتیزول و آلدوسترون در موش‌های صحرایی نر بیوشیمی Biochemical تحلیلی Research سابقه و هدف: مت‌آمفتامین ماده‌ای است محرک که ترکیب اصلی آن آمفتامین (C9H13N) است. کریستالیزه‌ مت‌آمفتامین در کشور ایران به نام شیشه معروف است. هدف از این مطالعه، بررسی اثرات شیشه ایرانی (مت‌آمفتامین) بر سطوح سرمی هورمون‌های (Adrenocorticotropic Hormone, ACTH)، کورتیزول و آلدوسترون در موش‌های صحرایی نر می‌باشد. مواد و روشها: این مطالعه‌ تجربی بر روی 20 سر موش صحرایی نر نژاد ویستار که بطور تصادفی به 4 گروه 5 تایی شاهد، دریافت کننده‌ دوزهای 2، 4 و 6 میلی‌گرم شیشه به ازای هر کیلوگرم وزن بدن تقسیم‌بندی شدند، انجام گردید. تزریق بصورت درون صفاقی، هفته‌ای یک بار و به مدت 6 هفته انجام گرفت. نمونه خون از طریق خونگیری از قلب باز تهیه شد و پس از تهیه سرم، میزان هورمون‌های ACTH، کورتیزول و آلدوسترون توسط روش ELISA اندازه‌گیری و مقایسه شد. یافته ها: سطح سرمی ACTH در گروه دریافت کننده‌ نرمال سالین با میانگین 22/0±85/1 تغییر معنی داری نسبت به گروه شاهد با میانگین 22/0±23/1 نداشت. در حالیکه سطح سرمی ACTH در گروه‌های دریافت کننده‌ دوزهای mg/kg2 با میانگین 17/0±55/2 (003/0=P) و دوز mg/kg4 شیشه با میانگین 22/0±63/2 (002/0=P) نسبت به گروه شاهد دچار افزایش معنی داری شد. دوز mg/kg6 شیشه با میانگین 55/0±83/3 (0005/0>P) باعث افزایش بیشتری در سطح سرمی ACTH نسبت به دوزهای پایین و متوسط شد. سطح سرمی کورتیزول نیز در گروه دریافت کننده نرمال سالین با میانگین 06/0±32/0 (385/0=P) تغییر معنی داری نسبت به گروه شاهد با میانگین 14/0±58/0 نداشت ولی در گروه‌های دریافت کننده دوزهای mg/kg2 با میانگین 25/0±35/6 (0005/0>P)، mg/kg4 با متوسط میانگین 29/0±42/6 (0005/0>P) و mg/kg6 شیشه با میانگین 23/0±81/6 (0005/0>P) نسبت به گروه شاهد دچار افزایش معنی داری شد. به همین ترتیب سطح سرمی آلدوسترون نیز در گروه دریافت کننده نرمال سالین با متوسط میانگین 9/18±1492 تغییر معنی داری نسبت به گروه شاهد با میانگین 3/16±6/1396 نداشت ولی در گروه‌های دریافت کننده دوزهای mg/kg2 با میانگین 3/38±1726 (0005/0>P)، mg/kg4 با میانگین 4/81±6/1749 (0005/0>P) و mg/kg6 شیشه با میانگین 2/56±3/1785 (0005/0>P) نسبت به گروه شاهد دچار افزایش معنی داری شد. نتیجه گیری: نتایج بیانگر آن است که مصرف شیشه سبب افزایش فعالیت غده فوق‌کلیه می شود که این امر به نوبه خود می تواند عوارض بالینی قابل توجهی را در پی داشته باشد. BACKGROUND AND OBJECTIVE: Methamphetamine is a stimulant substance which its main component is amphetamine (C9H13N). In Iran, methamphetamine is known as Shisheh. The aim of this study was to investigate the effects of methamphetamine (Iranian Shisheh) on serum levels of ACTH (adrenocorticotropic hormone), cortisol and aldosterone in male rats. METHODS: In this laboratory experimental study, 20 male Wistar rats were randomly divided to control, saline receiving and 2, 4 and 6 mg/kg/body weight of Shisheh receiving groups of 5 rats in each group. The injection was carried out intraperitoneally once a week for 6 weeks. After serum collection, ACTH, cortisol and aldosterone levels were measured using ELISA method. FINDINGS: Serum ACTH level was not significantly different in saline receiving (1.85±0.22) compared to control group (1.23±0.22) however, significantly increased in groups receiving 2mg/kg (2.55±0.17) (p=0.003), and 4 mg/kg (2.63±0.22) (p=0.002) of Shisheh compared to control group. Serum ACTH level was higher in the group receiving 6mg/kg (3.83±0.55) (p<0.0005) than 2 or 4 mg/kg of Shisheh receiving groups. Serum cortisol level was not significantly different in saline receiving (0.32±0.06) (p=0.385) compared to control group (0.58±0.14) however, significantly increased in groups receiving 2mg/kg (6.35±0.25) (p<0.0005), and 4 mg/kg (6.42±0.29) (p<0.0005) and 6 mg/kg of Shisheh (6.81±0.23) (p<0.0005) compared to control group. Serum aldosterone level was not significantly different in saline receiving (1492±18.9) compared to control group (1396.6±16.3) however, significantly increased in groups receiving 2mg/kg (1726±38.3) (p<0.0005), and 4 mg/kg (1749.6±81.4) (p<0.0005) and 6 mg/kg of Shisheh (1785.3±56.2) (p<0.0005) compared to control group. CONCLUSION: The results indicated that Shisheh injection can enhance adrenal gland activity in turn might followed by considerable clinical complications شیشه, هورمون محرک قشر فوق کلیوی, کورتیزول, آلدوسترون, موش صحرایی. Shisheh, Adrenocorticotropic hormone, Cortisol, Aldosterone, Rat. 49 55 http://jbums.org/browse.php?a_code=A-10-24-17&slc_lang=fa&sid=1 R Ahmadi رحیم احمدی 10031947532846005297 10031947532846005297 No گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان B Seifi Nahavandi بهاره سیفی نهاوندی 10031947532846005298 10031947532846005298 Yes دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان A Ghasemi اصغر قاسمی 10031947532846005299 10031947532846005299 No مرکز تحقیقات غدد درون‌ریز، پژوهشکده‌ علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی A Seif اصغر سیف 10031947532846005300 10031947532846005300 No گروه آمار دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی سینا همدان