Journal of Babol University of Medical Sciences

fa تأثیر میکروپلاستیک‌ها و نانوپلاستیک‌ها بر انسان و محیط زیست The Impact of Microplastics and Nanoplastics on Humans and the Environment بهداشت محیط Environmental Health مروری Review <div style="text-align: justify;">سابقه و هدف: ذرات میکروپلاستیک و نانوپلاستیک به‌دلیل اندازه کوچک، به‌راحتی وارد آب، خاک و هوا می‌شوند و با جذب آلاینده‌های خطرناک، تهدیدی جدی برای اکوسیستم و سلامت انسان به‌شمار می‌آیند. هدف از این مطالعه، مرور و دسته‌بندی اثرات سمی این ذرات بر محیط زیست و انسان می‌باشد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مروری روایتی، مقالات چاپ شده از سال 2000 تا سال 2025 در زمینه اثر سمیت ذرات نانومیکروپلاستیک‌ها بر سلول‌های بدن بررسی شدند. این مقالات با کلیدواژه‌های انگلیسی شامل «Microplastics»، «Nanoplastics»، «Health effect»، «Human»، «Cell»، «Tissues» and «Environment» در پایگاه‌های PubMed، Scopus، Sciencedirect، Google scholar و کلیدواژه‌های فارسی شامل «نانوپلاستیک»، «میکروپلاستیک»، «انسان»، «سلول»، «بافت»، «محیط زیست» و «اثرات سلامتی» در پایگاه‌های SID، Magiran، Irandoc جستجو شدند. یافته‌ها: تعداد 112 مقاله از پایگاه‌های علمی با توجه به موضوع تحقیق انتخاب شد و 84 مقاله به دلیل عدم ارتباط بین کلیدواژه‌های اصلی از مطالعه خارج شدند. طبق داده‌های موجود، مقالات بر اساس اثر میکرونانوپلاستیک‌‌ها بر کبد، کلیه، جفت، ریه، سلول‌های عصبی، گوارش، خون و سیستم ایمنی دسته بندی شدند. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج این مطالعه سمیت میکرونانوپلاستیک‌ها به عوامل متعددی مانند اندازه ذرات، میزان و مدت زمان مواجهه و نوع سلول هدف بستگی دارد. این ذرات با توانایی نفوذ به بافت‌ها و اندام‌های مختلف، به ویژه نانوپلاستیک‌ها که می‌توانند به مغز راه یابند، خطرات قابل توجهی برای سلامت انسان و تعادل اکوسیستم‌ها دارند. بنابراین، درک دقیق‌تر مکانیسم‌های سمیت و کاهش مواجهه با این ذرات برای حفاظت از سلامت انسان و محیط زیست ضروری است. </div> <div style="text-align: justify;">Background and Objective: Microplastic and nanoplastic particles, due to their small size, easily enter water, soil, and air, and by adsorbing hazardous pollutants, pose a serious threat to ecosystems and human health. This study aims to review and categorize the toxic effects of these particles on the environment and humans by examining the current knowledge in this field. Methods: In this narrative review study, articles published from 2000 to 2025 regarding the toxicity of nano- and microplastics in human cells were analyzed. These articles were searched using English keywords such as keywords "Microplastics," "Nanoplastics," "tissues", " Health effect", "Human," and "Cell" were searched in the databases of PubMed, Scopus, ScienceDirect, and Google Scholar. Additionally, the keywords "nanoplastic", "microplastic", "Human", "cell", "tissues" and " Health effects" were used to search the SID, Magiran, and Irandoc databases. Findings: A total of 112 articles were selected from scientific databases based on the research topic, and 84 articles were excluded due to lack of relevance to the main keywords. According to the available data, the selected articles were categorized based on the effects of micro- and nanoplastics on the liver, kidneys, placenta, lungs, nerve cells, digestive system, blood, and immune system. Conclusion: The toxicity of micro- and nanoplastics depends on several factors, including particle size, exposure level and duration, and the type of target cell. These particles, especially nanoplastics that can penetrate various tissues and even reach the brain, pose significant risks to human health and ecosystem balance. Therefore, a more precise understanding of toxicity mechanisms and reducing exposure to these particles is essential for protecting human health and the environment.  </div> میکروپلاستیک, نانوپلاستیک, سلامت انسان, آلودگی محیط زیست, سمیت سلول. Microplastic, Nanoplastic, Human Health, Environment Polution, Cell Toxicity. 0 0 http://jbums.org/browse.php?a_code=A-10-8470-1&slc_lang=fa&sid=1 K Kouhi کوثر کوهی kouhikosar98@gmail.com 100319475328460071315 100319475328460071315 No 1.Student Research Committee, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, I.R.Iran. 1. کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران F Bagheri Khorramabadi فاطمه باقری خرم آبادی fatemebagherii78@gmail.com 100319475328460071316 100319475328460071316 No 2.Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, I.R.Iran. 2. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران MA Zazouli محمد علی ززولی zazoli49@yahoo.com 100319475328460071317 100319475328460071317 No 2.Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, I.R.Iran. 2. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Y Hashempour یلدا هاشم پور y.hashempour@mazums.ac.ir 100319475328460071318 100319475328460071318 Yes 2.Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, I.R.Iran. 2. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران